Pazaryeri satıcısı için ne anlama gelir?
Pazaryerinde satan bir işletme için ön muhasebenin üç ek yükü vardır: her sipariş için fatura kesmek, pazaryerinin ödediği hakedişi siparişlerle eşleştirmek ve pazaryerinin kestiği komisyon faturalarını kontrol etmek.
Ön muhasebe neleri kapsar?
- Faturalar: satış ve alış faturaları, e-Fatura, e-Arşiv, iade faturaları.
- Cari hesaplar: müşteri ve tedarikçilerle borç-alacak ilişkisi.
- Kasa ve banka: nakit giriş-çıkışı, havale, kredi kartı tahsilatları.
- Tahsilat ve ödeme: kimden ne kadar alındığı, kime ne kadar ödendiği.
- Stok: alınan ve satılan ürün miktarı, maliyeti.
- Gelir ve giderler: kira, kargo, ambalaj, personel gibi işletme giderleri.
Ön muhasebe ile genel muhasebe farkı
| Ön muhasebe | Genel muhasebe | |
|---|---|---|
| Kim tutar | İşletmenin kendisi | Mali müşavir |
| Ne kaydedilir | Fatura, cari, kasa, banka, stok hareketi | Yevmiye, büyük defter ya da işletme defteri kayıtları |
| Çıktısı | Belgeler ve günlük durum | Beyanname, bilanço, gelir tablosu |
E-ticarette ön muhasebe
Pazaryeri satışında her sipariş ayrı bir faturadır ve ödeme alıcıdan değil pazaryerinden, komisyon ve kargo kesildikten sonra hakediş olarak gelir. Günde 50 sipariş alan Örnek Mağaza için bu, ayda yaklaşık 1.500 fatura ve kanal sayısı kadar hakediş dökümü demektir.
Bu yüzden e-ticarette ön muhasebenin ana işi, faturayı, hakedişi ve banka hareketini aynı sipariş üzerinden eşleştirmektir. Eşleşmeyen kayıt ya kesilmemiş bir fatura ya da eksik ödenmiş bir hakediştir.
Ön muhasebe nasıl tutulur?
- Her satış ve alış için fatura düzenlenir ya da alınır.
- Fatura ilgili müşteri ya da tedarikçinin carisine işlenir.
- Tahsilat ve ödemeler kasa ya da banka hesabına kaydedilir.
- Ay sonunda faturalar ve banka dökümleri mali müşavire iletilir.
Sık sorulan sorular
- Ön muhasebe zorunlu mu?
- Fatura düzenlemek ve belgeleri saklamak vergi mükellefleri için zorunludur. Bu belgelerin düzenli tutulması ön muhasebenin kendisidir; hangi programla tutulacağı işletmeye kalmıştır.
- Ön muhasebeyi mali müşavir mi yapar?
- Genellikle işletmenin kendisi yapar; mali müşavir bu kayıtlardan resmî defterleri ve beyannameleri hazırlar. Bazı mali müşavirler ön muhasebe hizmetini ayrıca verir.
- Ön muhasebe programı ile e-fatura programı aynı şey mi?
- Hayır. E-fatura programı yalnız fatura keser. Ön muhasebe programı faturayla birlikte cari, kasa, banka ve tahsilat kayıtlarını da tutar.
Kaynaklar
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (erişim: 14 Kasım 2026)
- GİB e-Belge — e-Fatura hakkında (erişim: 14 Kasım 2026)